Quy định đưa người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài

Việc các doanh nghiệp Việt Nam cử người lao động sang các công ty ở nước ngoài, đặc biệt là công ty mẹ hoặc công ty liên kết cùng lĩnh vực kinh doanh để làm việc, thực tập, đào tạo (gọi chung là “Di Chuyển Nội Bộ”) đang trở thành một phần không thể thiếu của quá trình toàn cầu hóa. Hoạt động này vừa giúp người lao động (NLĐ) phát triển chuyên môn, vừa là chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. 

Tuy nhiên, mọi hoạt động phái cử lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động phái cử, bao gồm các hình thức áp dụng, điều kiện, thủ tục cần thiết, cũng như trách nhiệm của người sử dụng lao động và quyền lợi của người lao động. Mục tiêu là cung cấp một cái nhìn toàn diện, giúp các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện việc phái cử một cách hợp pháp và an toàn. 

1. Các hình thức phù hợp đưa người lao dộng sang làm việc ở nước ngoài theo dạng Di Chuyển Nội Bộ 

Theo Điều 5 của Luật Người Lao Động Việt Nam Đi Làm Việc Ở Nước Ngoài Theo Hợp Đồng 2020 (“Luật NLĐ Làm Việc Tại Nước Ngoài 2020”), doanh nghiệp Việt Nam có thể đưa NLĐ của mình làm việc tại nước ngoài dưới dạng Di Chuyển Nội Bộ theo một trong các hình thức sau đây: 

1. Doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài: được áp dụng khi doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án, hoặc cung cấp dịch vụ ở nước ngoài và doanh nghiệp sẽ cử NLĐ sang trực tiếp thực hiện công việc đó. 
2. Doanh nghiệp Việt Nam cử NLĐ đi thực tập, học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài: Đây là hình thức cử NLĐ sang công ty mẹ hoặc công ty liên kết ở nước ngoài để học hỏi, trau dồi kinh nghiệm chuyên môn, tiếp cận công nghệ mới. Sau thời gian đào tạo, NLĐ sẽ quay về làm việc cho doanh nghiệp Việt Nam.  

Do đó, tùy vào tính chất của công việc, mục đích cử NLĐ làm việc ở nước ngoài và mối quan hệ với công ty ở nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam có thể lựa chọn hình thức phù hợp để đưa NLĐ của mình sang làm việc ở nước ngoài để đảm bảo tuân thủ theo quy định pháp luật. 

2. Điều kiện và cách thức đưa người lao động làm việc ở nước ngoài dưới dạng Di Chuyển Nội Bộ 

2.1. Điều kiện doanh nghiệp Việt Nam đưa người lao động đi làm việc theo hợp đồng nhận thầu, cung cấp dịch vụ ở nước ngoài 

Theo Điều 30 của Luật NLĐ Làm Việc Tại Nước Ngoài 2020, doanh nghiệp Việt Nam cần đáp ứng các điều kiện sau: 

(i) Có hợp đồng trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài.  

Lưu ý rằng, hợp đồng này phải được doanh nghiệp Việt Nam gửi kèm khi thực hiện việc báo cáo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phương án đưa NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài (theo Điều 31.1 của Luật NLĐ Làm Việc Tại Nước Ngoài 2020) 

(ii) Có phương án đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam, pháp luật của nước mà NLĐ đến làm việc và báo cáo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội theo quy định.  

Theo đó, nội dung phương án đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài bao gồm: 

• Việc quản lý, sử dụng NLĐ ở nước ngoài, trong đó nêu rõ số lượng NLĐ đưa đi, giới tính, ngành, nghề, công việc cụ thể, thời hạn làm việc, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, làm thêm giờ, tiền lương, điều kiện làm việc, điều kiện sinh hoạt, chế độ khám bệnh, chữa bệnh; xử lý rủi ro, giải quyết quyền lợi, chế độ đối với người lao động trong trường hợp bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và quyền lợi, chế độ khác có liên quan đến NLĐ; 

• Việc đưa NLĐ về nước trong trường hợp thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, bất ổn chính trị, suy thoái kinh tế, tình trạng khẩn cấp hoặc vì lý do bất khả kháng khác. 

(iii) Chỉ đưa NLĐ Việt Nam đang làm việc cho chính doanh nghiệp mình đi làm việc tại công trình, dự án ở nước ngoài theo hợp đồng trúng thầu, nhận thầu.  

2.2. Điều kiện doanh nghiệp Việt Nam đưa người lao động đi đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài  

Theo Điều 36 của Luật NLĐ Tại Nước Ngoài 2020, doanh nghiệp Việt Nam cần phải  đáp ứng các điều kiện sau: 

(i) Có hợp đồng nhận lao động thực tập với cơ sở tiếp nhận thực tập ở nước ngoài để đưa người lao động Việt Nam đi đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài. Hợp đồng này được đăng ký với cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính đồng thời đảm bảo những nội dung sau: 

• Thời hạn thực tập. 

• Số lượng NLĐ; ngành, nghề thực tập; độ tuổi của NLĐ 

• Địa điểm thực tập; 

• Điều kiện, môi trường thực tập; 

• Thời giờ thực tập, thời giờ nghỉ ngơi; 

• An toàn, vệ sinh lao động; 

• Tiền lương, tiền công; Điều kiện ăn, ở, sinh hoạt, đi lại; 

• Chế độ khám bệnh, chữa bệnh; chế độ hảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bảo hiểm khác (nếu có); 

• Điều kiện chấm dứt hợp đồng trước thời hạn và trách nhiệm bồi thường thiệt hại; 

• Trách nhiệm trả chi phí đi lại từ Việt Nam đến nơi thực tập và ngược lại; trách nhiệm của các bên khi NLĐ gặp rủi ro trong thời gian thực tập ở nước ngoài; trách nhiệm của các bên trong việc giải quyết vấn đề phát sinh đối với NLĐ trong thời gian thực tập ở nước ngoài; 

• Cơ chế, thủ tục và pháp luật áp dụng để giải quyết tranh chấp; 

• Thỏa thuận khác không trái pháp luật và đạo đức xã hội. 

(ii) Chỉ được đưa NLĐ có hợp đồng lao động và hợp đồng đào tạo nghề ở nước ngoài đi đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề tại cơ sở tiếp nhận thực tập ở nước ngoài theo hợp đồng nhận lao động thực tập. 

Trong đó, hợp hợp đồng đào tạo nghề ở nước ngoài là thỏa thuận bằng văn bản giữa doanh nghiệp Việt Nam với NLĐ của mình về việc đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài và có nội dung phù hợp với: 

• hợp đồng nhận lao động thực tập ký với cơ sở tiếp nhận thực tập ở nước ngoài; và  
• quy định của Bộ luật lao động. 

(iii) Ngành, nghề, công việc cụ thể NLĐ đi đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề ở nước ngoài: phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp. 

(iv) Có tiền ký quỹ thực hiện hợp đồng nhận lao động thực tập với mức ký quỹ bằng 10% một lượt vé máy bay hạng phổ thông từ nơi làm việc về Việt Nam tính theo số lượng NLĐ đi làm việc ở nước ngoài trong Hợp đồng nhận lao động thực tập (theo Điều 26.2 Nghị định 112/2021/NĐ-CP). 

Ngày viết bài: 20/09/2025

Xem thêm: Lưu ý về điều kiện chủ thể và ký quỹ đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài 

Chia sẻ: