Thay đổi quy định pháp luật về hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam

Luật Thương Mại Điện Tử 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, đánh dấu bước thay đổi căn bản hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam. 

Trước khi Luật Thương Mại Điện Tử 2025 được ban hành, Việt Nam chưa có một đạo luật chuyên ngành điều chỉnh riêng biệt về hoạt động thương mại điện tử. Khung pháp lý trong lĩnh vực này chủ yếu được hình thành thông qua các nghị định của Chính phủ, cụ thể là Nghị định số 52/2013/NĐ-CP và Nghị định sửa đổi, bổ sung số 85/2021/NĐ-CP, được xây dựng trên cơ sở Bộ luật Dân sự, Luật Thương mại, Luật Giao dịch điện tử và các văn bản pháp luật liên quan khác. Các nghị định này quy định nhiều nội dung trọng yếu của hoạt động thương mại điện tử, bao gồm cơ chế quản lý nhà nước, các nguyên tắc hoạt động, phương thức giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử, phân loại và điều kiện đối với các loại hình website thương mại điện tử, cũng như các thủ tục hành chính có liên quan. Tuy nhiên, các quy định nêu trên vẫn chưa bao quát đầy đủ toàn bộ các hoạt động thương mại điện tử trong thực tiễn. Mặc dù đã được sửa đổi, bổ sung gần nhất vào năm 2021, nhưng trong suốt 5 năm qua, lĩnh vực thương mại điện tử đã có sự phát triển nhanh chóng và biến đổi mạnh mẽ với nhiều mô hình, phương thức kinh doanh mới phát sinh. Tiêu biểu là hình thức kinh doanh thông qua livestream bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử như TikTok, Facebook, cùng với các mô hình kinh doanh dựa trên hệ sinh thái số và nền tảng xuyên biên giới, vẫn chưa được quy định một cách đầy đủ, rõ ràng. 

Luật Thương Mại Điện Tử 2025 đã thay đổi cách tiếp cận trong việc điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử, chuyển từ phương thức quy định liệt kê sang phương thức quy định bao quát và định hướng tương lai. Theo đó, các thuật ngữ trong Luật không bị giới hạn trong một loại hình công nghệ hay phương tiện cụ thể, mà được xây dựng theo hướng mở, nhằm điều chỉnh các hoạt động thương mại được triển khai trên nhiều nền tảng và trong nhiều hình thức khác nhau của môi trường số. Trên cơ sở đó, các nền tảng thương mại điện tử được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm website, ứng dụng trên thiết bị di động, nền tảng mạng xã hội, cũng như các mô hình công nghệ mới có thể hình thành trong tương lai như vũ trụ ảo (metaverse) và các hình thức tương tác số khác. Tương ứng với cách tiếp cận này, khái niệm “hoạt động thương mại điện tử” được xác định một cách toàn diện, bao gồm mọi hoạt động thương mại mà trong đó việc thiết lập, thực hiện hoặc hoàn tất giao dịch được tiến hành một phần hoặc toàn bộ thông qua môi trường điện tử. 

Do Luật Thương Mại Điện Tử 2025 được xây dựng theo hướng quy định khung, với phạm vi điều chỉnh rộng và mang tính nguyên tắc, nên việc triển khai và áp dụng trên thực tế sẽ được cụ thể hóa thông qua các văn bản của Chính phủ. Theo đó, Chính phủ sẽ ban hành các Nghị Định nhằm quy định cụ thể cơ chế quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại điện tử, bao gồm việc phân loại các hình thức hoạt động thương mại điện tử, điều kiện và yêu cầu mà các chủ thể quản lý, vận hành nền tảng và các thương nhân, tổ chức, cá nhân tham gia phải tuân thủ, cũng như trình tự, thủ tục và hồ sơ thực hiện các thủ tục hành chính liên quan. 

Đối với hoạt động livestream bán hàng, Luật Thương Mại Điện Tử 2025 đã thiết lập cơ chế quản lý riêng, trong đó quy định rõ trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể tham gia, bao gồm đơn vị chủ quản nền tảng, người bán hàng, người thực hiện livestream bán hàng, đơn vị cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết và người tiếp thị liên kết. Trên cơ sở đó, Luật xác định cụ thể nghĩa vụ của người thực hiện livestream bán hàng với mục đích chính là ràng buộc trách nhiệm của những người nổi tiếng, người có ảnh hưởng trong xã hội chia sẻ các thông tin trung thực và tích cực. Một số trách nhiệm chủ yếu của người thực hiện livestream bán hàng như sau: 

(i) Từ chối hợp tác khi người bán không cung cấp đầy đủ thông tin và tài liệu sau: Giấy tờ chứng minh đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; Giấy tờ chứng minh đáp ứng chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Văn bản xác nhận nội dung quảng cáo trước khi thực hiện quảng cáo đối với hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật phải có.  

(ii) Không cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, chính sách khuyến mại, bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hóa, dịch vụ. 

(iii) Thực hiện nội dung quảng cáo đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận đối với hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật phải xác nhận nội dung quảng cáo. 

(iv) Không sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, trang phục, hành vi trái đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục trong quá trình livestream bán hàng. 

(v) Dừng hợp tác, dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hiển thị ngay khi phát hiện hoặc theo yêu cầu của người bán hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật. 

Các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử cần chủ động rà soát lại mô hình hoạt động, quy trình nội bộ, các thỏa thuận và văn bản pháp lý để bảo đảm tuân thủ đầy đủ các yêu cầu mới của Luật và các nghị định hướng dẫn sắp ban hành. Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý, bảo vệ uy tín thương hiệu và tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho hoạt động kinh doanh trong bối cảnh môi trường thương mại điện tử ngày càng được quản lý chặt chẽ và chuyên nghiệp hơn. 

Ngày viết bài: 18/01/2026

Bài viết liên quan

1. Điều kiện đăng ký hoạt động dịch vụ sàn giao dịch thương mại điện tử đối với nhà đầu tư nước ngoài
2. Khuyến mại trên sàn thương mại điện tử
3. Quy định quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử
4. Khung pháp lý cho hoạt động của sàn giao dịch thương mại điện tử

Chia sẻ: