Từ tháng 7/2025, việc cấp Giấy phép xây dựng (GPXD) sẽ có nhiều thay đổi quan trọng. Theo Nghị định 140/2025/NĐ-CP, UBND cấp xã được phân cấp thẩm quyền cấp phép đối với nhà ở riêng lẻ và công trình cấp III, cấp IV, giúp giảm tải cho cấp tỉnh và đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ.
1. Sự điều chỉnh về thẩm quyền cấp Giấy phép xây dựng
Trước đây, thẩm quyền cấp GPXD chủ yếu thuộc UBND cấp tỉnh và cấp huyện (theo Điều 103 Luật Xây dựng 2014).
Tuy nhiên, nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh phân quyền, quy định mới tại Nghị định 140/2025/NĐ-CP đã điều chỉnh rõ ràng hơn về thẩm quyền như sau:
1.1. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã
Theo Khoản 1, 2 Điều 4 Nghị định 140/2025/NĐ-CP, UBND cấp xã được giao quyền:
- Cấp GPXD đối với nhà ở riêng lẻ và công trình cấp III, cấp IV trên địa bàn quản lý;
- Chấp thuận địa điểm xây dựng đối với một số công trình như biển quảng cáo, trạm viễn thông tại khu đất không thuộc mục đích xây dựng.
Đây là điểm mới quan trọng, giúp rút ngắn quy trình, giảm tải cho cấp tỉnh và tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục nhanh chóng hơn ngay tại địa phương.
1.2. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
UBND cấp tỉnh tiếp tục cấp GPXD cho các công trình còn lại có yêu cầu cấp phép trên địa bàn, trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền cấp xã.
Trong giai đoạn chuyển tiếp (theo Điểm b Khoản 3 Điều 32 Nghị định 140/2025/NĐ-CP, UBND cấp tỉnh có thể:
- Tự thực hiện thẩm quyền cấp phép; hoặc
- Phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã tùy theo điều kiện thực tế và năng lực quản lý của địa phương.
2. Hồ sơ và trình tự thủ tục xin cấp Giấy phép xây dựng
2.1. Thành phần hồ sơ
Theo Điều 95 Luật Xây dựng và Nghị định 175/2024/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp GPXD bao gồm:
- Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng (theo mẫu Phụ lục II Nghị định 175/2024/NĐ-CP);
- Bản sao giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật về đất đai;
- Bản vẽ thiết kế xây dựng phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật;
- Cam kết bảo đảm an toàn cho công trình liền kề (nếu có).
Tùy loại công trình (nhà ở riêng lẻ, công trình không theo tuyến, công trình theo tuyến, công trình tôn giáo, công trình quảng cáo, v.v), có thể cần bổ sung:
- Quyết định phê duyệt dự án hoặc quyết định đầu tư;
- Bản kê khai năng lực, kinh nghiệm của tổ chức/cá nhân thiết kế kèm chứng chỉ hành nghề;
- Văn bản chấp thuận hoặc ý kiến chuyên ngành của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền (nếu thuộc lĩnh vực đặc thù).
2.2. Trình tự và thời hạn giải quyết
Theo Điều 102 Luật Xây dựng và Nghị định 175/2024/NĐ-CP, quy trình cấp phép được thực hiện qua 4 bước chính:
Bước 1 – Nộp hồ sơ:
Chủ đầu tư nộp 02 bộ hồ sơ tại UBND cấp xã hoặc cấp tỉnh (tùy theo loại công trình). Hồ sơ hợp lệ sẽ được cấp Giấy biên nhận; trường hợp chưa hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ hướng dẫn bổ sung một lần bằng văn bản.
Bước 2 – Thẩm định và kiểm tra thực địa:
Trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, cơ quan cấp phép tiến hành thẩm định hồ sơ, kiểm tra hiện trạng công trình, và yêu cầu chỉnh sửa nếu cần.
Bước 3 – Lấy ý kiến cơ quan liên quan (nếu có):
Cơ quan cấp phép gửi văn bản lấy ý kiến các cơ quan chuyên ngành. Các đơn vị được hỏi phải phản hồi trong 12 ngày làm việc; hết thời hạn không phản hồi được xem là đồng ý và phải chịu trách nhiệm về nội dung thuộc phạm vi quản lý của mình.
Bước 4 – Cấp phép xây dựng:
Trên cơ sở kết quả thẩm định và ý kiến liên quan, cơ quan có thẩm quyền ra quyết định cấp phép hoặc thông báo lý do từ chối.
Thời hạn giải quyết:
- 15 ngày làm việc: đối với nhà ở riêng lẻ.
- 20 ngày làm việc: đối với các công trình khác (bao gồm giấy phép xây dựng có thời hạn, điều chỉnh hoặc di dời).
Trường hợp cần xem xét thêm, thời hạn có thể kéo dài tối đa 10 ngày, và cơ quan cấp phép phải thông báo bằng văn bản cho chủ đầu tư.
Riêng đối với công trình quảng cáo, thời hạn cấp phép thực hiện theo quy định của pháp luật về quảng cáo.
2.3. Lệ phí cấp Giấy phép xây dựng
Theo Luật Phí và Lệ phí 2015, lệ phí cấp GPXD là khoản thu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định và có thể thay đổi tùy từng địa phương.
Ví dụ tại TP. Hồ Chí Minh (theo Nghị quyết 18/2017/NQ-HĐND):
- Cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ: 75.000 đồng/lần.
- Cấp giấy phép xây dựng các công trình khác: 150.000 đồng/giấy phép.
Kết luận
Việc phân cấp thẩm quyền cấp GPXD cho UBND cấp xã từ ngày 01/7/2025 là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, giúp tăng tính minh bạch, giảm thời gian xử lý và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện hoạt động xây dựng.
Cá nhân, doanh nghiệp có nhu cầu xin cấp GPXD nên cập nhật kịp thời quy định mới, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ để dự án được triển khai hợp pháp và đúng quy hoạch.
Ngày viết bài: 20/11/2025
Khuyến cáo:
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp các thông tin chung và không nhằm cung cấp bất kỳ ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Các quy định pháp luật được dẫn chiếu trong nội dung bài viết có hiệu lực vào thời điểm đăng tải bài viết nhưng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đọc. Do đó, chúng tôi khuyến nghị bạn luôn tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi áp dụng.
Các vấn đề liên quan đến nội dung hoặc quyền sở hữu trí tuệ của bài viết, vui lòng gửi email đến cs@apolatlegal.vn.
Apolat Legal là một công ty luật tại Việt Nam có kinh nghiệm và năng lực cung cấp các dịch vụ tư vấn liên quan đến Xây dựng & Cơ sở hạ tầng. Vui lòng tham khảo về dịch vụ của chúng tôi tại đây và liên hệ với đội ngũ luật sư tại Viêt Nam của chúng tôi thông qua email info@apolatlegal.com.


