Những thay đổi của dự thảo Luật Đầu tư kinh doanh đối với Nhà Đầu Tư Nước Ngoài

Tuy nhiên, Luật Đầu Tư đã được sửa đổi, bổ sung qua các năm, từng bước cải thiện thủ tục đầu tư, từ đó thu hút nguồn vốn nước ngoài dồi dào và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mặc dù Luật Đầu Tư 2020 đã mang lại nhiều thay đổi quan trọng như cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và đơn giản hóa thủ tục đầu tư nhưng một số vướng mắc vẫn còn tồn tại. Chẳng hạn như sự chồng chéo giữa Luật Đầu Tư và các luật chuyên ngành về đất đai, xây dựng, kinh doanh bất động sản; việc thực thi thủ tục đầu tư vẫn phụ thuộc nhiều vào quan điểm của cơ quan quản lý địa phương. 

Vì vậy, Dự thảo Luật Đầu Tư Kinh Doanh đang được kỳ vọng tạo dựng một khuôn khổ pháp lý hiện đại, đồng bộ và minh bạch hơn, hướng đến việc tháo gỡ các rào cản pháp lý còn tồn tại và bảo đảm môi trường đầu tư thuận lợi cho Nhà Đầu Tư Nước Ngoài. Dưới đây là một số điểm quan trọng trong Dự thảo Luật Đầu Tư Kinh Doanh có liên quan đến hoạt động đầu tư của Nhà Đầu Tư Nước Ngoài: 

1. Rà soát, cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện: 

Nhiều ngành, nghề kinh doanh có điều kiện áp dụng chung cho cả Nhà Đầu Tư Trong Nước và Nhà Đầu Tư Nước Ngoài có thể được cắt giảm, chẳng hạn như dịch vụ kế toán, dịch vụ tư vấn du học, dịch vụ cho thuê lại lao động… Bên cạnh đó, hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa cũng có thể được bãi bỏ khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện đối với Nhà Đầu Tư Nước Ngoài. Theo đó, các công ty có vốn đầu tư nước ngoài có thể không cần phải xin Giấy Phép Kinh Doanh theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP để được phép thực hiện hoạt động bán lẻ hàng hóa, cho thuê hàng hóa, cung cấp dịch vụ trung gian thương mại…, một thủ tục hành chính phức tạp và thường có thời gian giải quyết kéo dài. 

2. Nhà Đầu Tư Nước Ngoài được thành lập công ty trước khi thực hiện thủ tục đầu tư: 

Theo quy định của Luật Đầu Tư 2020, Nhà Đầu Tư Nước Ngoài phải có dự án đầu tư và xin cấp Giấy Chứng Nhận Đăng Ký Đầu Tư (“IRC”) trước khi xin cấp Giấy Chứng Nhận Đăng Ký Doanh Nghiệp (“ERC”) để thành lập công ty, quy định này đã gây ra nhiều khó khăn cho Nhà Đầu Tư Nước Ngoài. 

Để đăng ký dự án đầu tư, Nhà Đầu Tư Nước Ngoài phải có địa điểm thực hiện dự án và phải nộp tài liệu chứng minh quyền sử dụng hợp pháp đối với địa điểm đó. Điều này buộc Nhà Đầu Tư Nước Ngoài phải ký kết Hợp đồng thuê (hoặc Biên bản ghi nhớ) và trong nhiều trường hợp, phải đặt cọc tiền thuê khi chưa chắc chắn cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ chấp thuận cho phép thành lập công ty để hoạt động kinh doanh ngành, nghề đã đăng ký hay không. Đặc biệt, các dự án đầu tư có quy mô và vốn đầu tư lớn trong lĩnh vực bất động sản, việc cung cấp tài liệu pháp lý chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp dường như bất khả thi đối với Nhà Đầu Tư Nước Ngoài. 

Việc cho phép thành lập công ty trước giúp Nhà Đầu Tư Nước Ngoài yên tâm rằng ngành, nghề kinh doanh dự kiến đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận; đồng thời cho phép công ty được mở tài khoản vốn đầu tư và chuyển vốn từ nước ngoài vào Việt Nam để chi trả cho các hoạt động chuẩn bị đầu tư. Đặc biệt, Nhà Đầu Tư Nước Ngoài sẽ có một pháp nhân tại Việt Nam để ký kết các hợp đồng, thỏa thuận cần thiết phục vụ quá trình triển khai dự án trong thời gian đầu. 

Cần lưu ý rằng tại thời điểm thành lập công ty, Nhà Đầu Tư Nước Ngoài phải đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường theo quy định của Dự thảo Luật Đầu Tư Kinh Doanh. Việc xem xét và đánh giá các điều kiện này thuộc thẩm quyền của cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật Doanh Nghiệp. 

3. Chính phủ quy định chi tiết điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục chấp thuận Chủ trương đầu tư và IRC: 

Luật Đầu Tư 2020 quy định cụ thể về trình tự, thủ tục và hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư, cũng như thủ tục cấp IRC đối với Nhà Đầu Tư Nước Ngoài. Sau đó, các Nghị Định do Chính phủ ban hành sẽ quy định chi tiết để làm rõ và hướng dẫn thi hành các quy định của Luật. 

Việc Chính phủ ban hành các Nghị Định quy định chi tiết về thủ tục đầu tư sẽ tạo ra sự linh hoạt trong việc sửa đổi, bổ sung các thủ tục hành chính khi phát sinh bất cập trong quá trình áp dụng thực tế. Nhờ đó, các quy định dưới luật có thể được điều chỉnh kịp thời để giải quyết các vướng mắc, chẳng hạn như: rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ; đơn giản hóa yêu cầu về tài liệu; làm rõ các tiêu chí thẩm định; hoặc bổ sung quy trình phối hợp giữa các cơ quan liên quan (như Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan thuế…). Việc điều chỉnh kịp thời này giúp các cơ quan nhà nước hạn chế tình trạng áp dụng khác nhau ở mỗi địa phương, giảm thiểu hồ sơ phải sửa đổi, tránh kéo dài thời gian cấp phép, đồng thời đảm bảo thủ tục đầu tư vận hành minh bạch, thống nhất và thuận lợi hơn cho các Nhà Đầu Tư Nước Ngoài. 

Nhìn chung, Dự thảo Luật Đầu Tư Kinh Doanh có nhiều điểm tích cực, hướng tới việc cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường minh bạch cho Nhà Đầu Tư Nước Ngoài. Tuy nhiên, những hiệu quả này chỉ có thể được thực hiện khi Dự thảo được Quốc hội xem xét, thông qua và chính thức trở thành luật, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các quy định mới trong thực tiễn. 

Ngày viết bài: 01/12/2025

Chia sẻ: