Những Điều Cần Biết Về Thi Hành Án Dân Sự

Thi hành án dân sự (THADS) là giai đoạn tố tụng đặc biệt, nhằm bảo đảm cho bản án, quyết định của Tòa án hoặc Trọng tài có hiệu lực pháp luật được thực hiện trên thực tế. Nếu người phải thi hành án không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ, Nhà nước sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án. Đây là bước thể hiện tính hiệu lực, hiệu quả của hoạt động xét xử, đồng thời khẳng định sự nghiêm minh của pháp luật. 

Dưới đây là những điều cơ bản cần biết về THADS: 

Thời hiệu yêu cầu thi hành án 

Điều 30 Luật Thi hành án dân sự quy định thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm. Việc xác định thời điểm bắt đầu tính thời hiệu có một số điểm cần lưu ý: 

Thời điểm chung: 05 năm được tính kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. 

Trường hợp bản án có quy định thời hạn thực hiện nghĩa vụ: thời hiệu tính từ ngày nghĩa vụ đến hạn. 

Đối với bản án, quyết định có tính chất định kỳ: thời hiệu 05 năm áp dụng cho từng kỳ, kể từ ngày nghĩa vụ đến hạn. 

Sau thời hạn 05 năm, nếu người được thi hành án không nộp đơn yêu cầu, cơ quan THADS có quyền từ chối thụ lý. Khi đó, bản án, quyết định có hiệu lực sẽ không còn được Nhà nước đảm bảo và cưỡng chế thi hành. 

Các biện pháp bảo đảm thi hành án  

Mục tiêu của biện pháp bảo đảm là ngăn chặn khả năng tẩu tán, che giấu hoặc làm thay đổi hiện trạng tài sản của người phải thi hành án. Các biện pháp điển hình bao gồm: 

1. Phong tỏa tiền, tài sản tại tổ chức tín dụng, kho bạc, hoặc nơi gửi giữ. 
2. Tạm giữ tài sản, giấy tờ quan trọng của đương sự. 
3. Tạm dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, hoặc thay đổi hiện trạng tài sản. 
4. Tạm hoãn xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ. 

Các biện pháp trên có thể do chấp hành viên tự mình áp dụng hoặc được áp dụng theo yêu cầu của đương sự. Trên thực tế, để bảo vệ tối đa quyền lợi, người được thi hành án cần chủ động yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm ngay khi nộp đơn yêu cầu thi hành án. 

Các biện pháp cưỡng chế thi hành án 

Trong trường hợp người phải thi hành án không tự nguyện thực hiện, cơ quan THADS được quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế, gồm: 

1. Khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá. 
2. Trừ vào thu nhập thường xuyên. 
3. Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ. 
4. Khai thác tài sản để thi hành nghĩa vụ. 
5. Buộc chuyển giao vật, quyền tài sản hoặc giấy tờ. 
6. Buộc thực hiện hoặc chấm dứt một công việc nhất định. 

Các biện pháp này có thể được áp dụng đơn lẻ hoặc đồng thời, tùy thuộc vào tình hình thực tế, cho đến khi nghĩa vụ được thực hiện đầy đủ.  

Hệ quả pháp lý của việc không chấp hành án 

Người phải thi hành án nếu cố tình chây ì hoặc chống đối sẽ phải đối mặt với những hệ quả sau:  

1. Người bị cưỡng chế phải chịu các chi phí liên quan đến quá trình cưỡng chế, xử lý tài sản như: chi phí định giá, phí bán đấu giá, phí bảo vệ trong quá trình xử lý tài sản…. 
2. Trường hợp người phải thi hành án có điều kiện mà không chấp hành bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật mặc dù đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định thì có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự với hình phạt từ 3 tháng đến 5 năm tù, tùy mức độ. 

Phí thi hành án 

Phí thi hành án là nghĩa vụ tài chính phát sinh khi cơ quan THADS thực hiện hoạt động thu hồi tài sản, quyền lợi cho người được thi hành án. Mức phí được tính dựa trên giá trị tài sản thực tế thu hồi và tỷ lệ phần trăm theo khung quy định.  

Thi hành án dân sự không chỉ là công cụ pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi của bên thắng kiện, mà còn là cơ chế bảo đảm sự tôn nghiêm của pháp luật. Việc nắm vững các quy định về cưỡng chế và hệ quả pháp lý của việc không chấp hành án sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình một cách hiệu quả. 

Bài viết liên quan

1. Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người phải thi hành án dân sự
2. Luật thi hành án Dân sự 2008

Chia sẻ: