Những Lưu Ý Về Quà Tặng Khi Thực Hiện Chương Trình Khuyến Mại

BÀI VIẾT

Những Lưu Ý Về Quà Tặng Khi Thực Hiện Chương Trình Khuyến Mại

Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định. Khi một chương trình khuyến mại được tổ chức, người tiêu dùng tham gia thường quan tâm đến “quà tặng” của chương trình. Theo lý thuyết về kinh doanh, quà tặng (hay còn gọi là hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại theo quy định pháp luật) là một phần, không thể thiếu trong một chương trình khuyến mại bởi nó trực tiếp đem lại lợi ích cho khách hàng tham gia chương trình, góp phần quan trọng vào sự thành công của chiến dịch marketing. Quà tặng khuyến mại hấp dẫn, có giá trị là một cách thức quảng bá doanh nghiệp, tạo dựng thương hiệu cực kỳ hiệu quả. Do đó, việc đưa ra ý tưởng, lưa chọn quà tặng vừa độc đáo, hấp dẫn và phù hợp với quy định của pháp luật là vấn đề doanh nghiệp cần quan tâm khi thực hiện một chương trình khuyến mại. 

Hàng hóa dịch vụ dùng để khuyến mại (quà tặng)

Theo quy định tại Điều 94 Luật Thương mại 2005 thì hàng hóa dùng để khuyến mại là hàng hoá, dịch vụ mà thương nhân thực hiện khuyến mại đang kinh doanh hoặc hàng hoá, dịch vụ khác. Quy định pháp luật hiện hành không cấm thương nhân dùng hàng hóa của thương nhân khác làm hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại. Ngoài ra, theo quy định tại Khoản 2 Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP thì hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại không bao gồm rượu, xổ số, thuốc lá, thuốc chữa bệnh cho người kể cả các loại thuốc đã được phép lưu thông theo quy định của Bộ Y tế (trừ trường hợp khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc), hàng hóa, dịch vụ bị cấm lưu hành tại Việt Nam và các hàng hóa, dịch vụ bị cấm khuyến mại khác theo quy định của pháp luật. Như vậy, hàng hóa, dịch vụ được thương nhân dùng để khuyến mại có thể là hàng hóa, dịch vụ mà thương nhân đó đang kinh doanh hoặc hàng hóa, dịch vụ của thương nhân khác và hàng hóa, dịch vụ đó phải được kinh doanh hợp pháp. 

Một số lưu ý khi lựa chọn hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại (quà tặng) 

Thứ nhất, quyền sở hữu đối với hàng hóa dùng để khuyến mại. Theo quy định của pháp luật khuyến mại, thương nhân có thể dùng hàng hóa, dịch vụ của thương nhân khác làm hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại. Tuy nhiên, hàng hóa được sử dụng để khuyến mại phải là hàng hóa thuộc sở hữu hợp pháp của thương nhân thực hiện khuyến mại. Khi thực hiện hồ sơ đăng ký khuyến mại với cơ quan có thẩm quyền, thương nhân phải cung cấp hợp đồng mua bán, thỏa thuận tài trợ, hóa đơn mua hàng…để chứng minh quyền sở hữu của mình đối với hàng hóa dùng để khuyến mại.

Thứ hai, hoạt động quảng cáo quà tặng trong chương trình khuyến mại. Pháp luật về xúc tiến thương mại hiện tại không hạn chế hàng hóa dùng để khuyến mại phải được sự chấp thuận của chủ sở hữu thương hiệu của hàng hóa. Đồng thời, các hành vi bị cấm trong hoạt động khuyến mại cũng không có hành vi nào liên quan đến sự chấp thuận của chủ sở hữu hàng hóa. Vì vậy, thương nhân có quyền sử dụng bất kỳ hàng hóa được lưu thông hợp pháp nào để làm quà tặng. Tuy nhiên, xuất phát từ việc các hoạt động khuyến mại luôn gắn liền với hoạt động quảng cáo, việc sử dụng hình ảnh của tổ chức, cá nhân khác để quảng cáo khi chưa được tổ chức, cá nhân đó đồng ý là một hành vi quảng cáo thương mại bị cấm theo quy định về quảng cáo. Theo đó, thương nhân không được thực hiện hành vi quảng cáo có chứa các sản phẩm của thương nhân khác mà không được sự đồng ý của thương nhân đó. 

Liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ của quà tặng, chủ sở hữu đối tượng sở hữu công nghiệp (nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp…) có quyền ngăn cấm người khác sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp nếu việc sử dụng đó không thuộc các trường hợp nhất định được luật cho phép (Điều 125 Luật Sở Hữu Trí Tuệ 2005). Trong khi đó, hành vi lưu thông sản phẩm mang nhãn hiệu ra thị trường là hành vi sử dụng nhãn hiệu theo Điều 124 Luật Sở Hữu Trí Tuệ 2005. Đây là hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với chủ sở hữu quyền sở hữu công nghiệp. 

Như vậy, nếu xét riêng về hoạt động khuyến mại thì thương nhân có quyền sử dụng bất kỳ hàng hóa của bất kỳ thương nhân nào được phép lưu thông hợp pháp trên thị trường để dùng là quà tặng. Nhưng vì sự liên quan đến việc sử dụng hình ảnh của các sản phẩm quà tặng để quảng cáo trong hoạt động khuyến mại và quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu/ kiểu dáng của các sản phẩm quà tặng của các thương nhân sản xuất, thương nhân cần phải lưu ý làm rõ mục đích của việc mua hàng hóa để làm quà tặng và quy định rõ trong hợp đồng, thỏa thuận mua bán rằng bên bán chấp thuận cho thương nhân sử dụng hình ảnh/ quyền sở hữu trí tuệ của sản phẩm để thực hiện quảng cáo, khuyến mại. 

Thứ ba, lưu ý về giá trị vật chất dùng để khuyến mại. Giá trị vật chất dùng để khuyến mại cho một đơn vị hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại không được vượt quá 50% giá của đơn vị hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại đó trước thời gian khuyến mại, trừ trường hợp khuyến mại bằng các hình thức như đưa hàng mẫu, cung cấp dịch vụ mẫu; tặng hàng hóa, cung ứng dịch vụ không kèm theo việc mua hàng; bán hàng, cung ứng dịch vụ có kèm theo phiếu dự thi, tổ chức chương trình khách hàng thường xuyên và bán hàng, cung ứng dịch vụ kèm theo việc tham dự các chương trình mang tính may rủi…

Thứ tư, hóa đơn và vấn đề thuế cho hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại. Theo quy định pháp luật, thương nhân thực hiện khuyến mại vẫn phải lập hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ đối với trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ, tiêu dùng nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất). Ngoài ra, đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại theo quy đinh về pháp luật thương mại (thực hiện đăng ký/ thông báo với cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật), giá tính thuế giá trị gia tăng được xác định bằng không, tức là thương nhân không phải nộp thuế giá trị gia tăng cho hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại. Ngược lại, trong trường hợp thương nhân không thực hiện đúng quy định của pháp luật về thương mại, thương nhân phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng như hàng hóa, dịch vụ dùng để tiêu dùng nội bộ, biếu, tặng, cho. 

Bên cạnh đó, thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại vẫn được khấu trừ. Như vậy, thương nhân cần lưu ý hàng hóa, dịch vụ khuyến mại cũng cần phải lập hóa đơn, trên hóa đơn ghi tên và số lượng hàng hóa, ghi rõ là hàng khuyến mại và cần tuân thủ quy định về đăng ký/ thông báo khuyến mại theo quy định pháp luật để áp dụng các chính sách thuế phù hợp. 

Với quy mô và sức ảnh hưởng to lớn của các chương trình “Flash sale” cũng như sự cạnh tranh gay gắt trong thị trường kinh doanh, khuyến mại là một hoạt động không thể thiếu để thúc đẩy lợi thế kinh doanh của thương nhân. Bên cạnh việc tập trung lựa chọn những quà tặng chất lượng, thu hút người tiêu dùng, thương nhân cần lưu ý tuân thủ các quy định pháp luật về quà tặng để chương trình khuyến mại được thực hiện hợp pháp, phù hợp với quy định pháp luật.