Ngành nghề nào cho các công ty công nghệ cung cấp ứng dụng gọi xe? (phần 2)

BÀI VIẾT

Ngành nghề nào cho các công ty công nghệ cung cấp ứng dụng gọi xe? (phần 2)

Trong bài viết lần trước, chúng ta đã có một cái nhìn tổng quan về thị trường gọi xe và một số quy định mới và nổi bật liên quan về đơn vị cung cấp phần mềm ứng dụng gọi xe. Theo đó, một đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe có quyền được chọn để trở thành một đơn vị kinh doanh vận tải hoặc đơn vị cung cấp phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải (gọi tắt là “Đơn vị Phần mềm Vận tải”) dựa trên các hoạt động kinh doanh của mình. Điểm khác biệt rõ ràng giữa một đơn vị kinh doanh vận tải và một Đơn vị Phần mềm Vận tải là Đơn vị Phần mềm Vận tải phải có 02 yếu tô cấu thành sau đây: (i) Không trực tiếp điều hành phương tiện hoặc tài xế; và (ii) Không quyết định giá cước vận tải.

Xem thêm: Con đường nào cho các công ty công nghệ cung cấp ứng dụng gọi xe tại Việt Nam? (Phần 1).

Trong tuần này, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết hơn về hoạt động kinh doanh của Đơn vị Phần mềm Vận tải dựa trên định nghĩa của luật.

Trong hầu hết trường hợp, phương thức hoạt động của các ứng dụng đặt xe hiện có mặt tại Việt Nam sẽ như sau: 

  • Ban đầu, người dùng ứng dụng gọi xe (Gọi tắt là “Hành khách”) đăng ký tài khoản và chấp nhận tuân thủ theo tất cả các quy định và chính sách do chủ sở hữu ứng dụng ban hành. Điều này cũng được áp dụng tương tự ở khía cạnh tài xế, theo đó tài xế không chỉ đăng ký tài khoản mà còn phải đáp ứng các điều kiện do pháp luật và chủ sở hữu yêu cầu.
  • Với tài khoản do chủ sở hữu cấp, hành khách có thể tạo yêu cầu vận chuyển trên ứng dụng, trong khi đó tài xế có thể tiến hành các hoạt động vận tải theo yêu cầu của hành khách.
  • Phí vận chuyển sẽ được trả toàn bộ bởi hành khách. Chủ sở hữu sẽ được quyền hưởng hoa hồng cho việc làm trung gian. Phần còn lại sẽ vào túi của tài xế.

Xin lưu ý rằng các Đơn vị Phần mềm Vận tải sẽ không được phép thực hiện phân tích yêu cầu vận chuyển để lựa chọn phương tiện hoặc tài xế phù hợp cho các yêu cầu vận chuyển của hành khách hoặc quyết định giá cước vận tải trong suốt quá trình thực hiện giao dịch vận tải giữa tài xế và hành khách.

Do đó, dựa vào mô tả về phương thức hoạt động của ứng dụng gọi xe, một điều chắc chắn là các hoạt động kinh doanh của đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe sẽ có liên quan đến hoạt động thương mại điện tử. Do đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe đóng vai trò trung gian điện tử kết nối cho phép hành khách và tài xế thực hiện giao dịch vận tải, nên việc đóng vai trò trung gian điện tử đó sẽ được coi là ứng dụng sàn giao dịch thương mại điện tử theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Có thể bạn đã biết, theo quy định của pháp luật Việt Nam, bất kỳ hoạt động kinh doanh nào cũng phải đăng ký (các) ngành nghề kinh doanh tương ứng với hoạt động kinh doanh đó. Do đó, đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe cần phải đăng ký ngành nghề tương ứng với việc trở thành ứng dụng sàn thương mại điện tử.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, hoạt động thương mại điện tử có nghĩa là việc tiến hành một phần hoặc toàn bộ quy trình của hoạt động thương mại bằng phương tiện điện tử có kết nối với mạng Internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác. Có một điều khá nghịch lý là mặc dù pháp luật Việt Nam đưa ra định nghĩa rõ ràng về hoạt động thương mại điện tử nhưng lại không có (các) ngành nghề kinh doanh tương ứng với hoạt động thương mại điện tử.

Do đó, để thực hiện hoạt động thương mại điện tử, doanh nghiệp cần phải phân tích hoạt động kinh doanh của mình chi tiết và sâu hơn. Về bản chất, hoạt động thương mại điện tử là hoạt động thương mại dựa trên các phương tiện điện tử mà là kết quả của hoạt động lập trình máy tính và phần mềm. Do đó, hoạt động thương mại điện tử có bao gồm hoạt đồng lập trình máy tính và phần mềm và hoạt động thương mại.

  • Đối với hoạt động lập trình máy tính và phần mềm:

Bất kỳ tổ chức nào tạo, thiết kế và sử dụng một chương trình không nhằm mục đích bán hàng, mà nhằm cung cấp dịch vụ để tạo điều kiện cho việc cung cấp dịch vụ hoặc sản phẩm của khách hàng, hoạt động kinh doanh đó sẽ được phân loại là hoạt động lập trình máy tính và phần mềm. Hoạt động này có (các) ngành nghề kinh doanh tương ứng theo quy định của pháp luật Việt Nam. Ngoài ra, hoạt động lập trình máy tính và phần mềm cũng nằm trong danh sách các dịch vụ mở cửa cho nhà đầu tư nước ngoài. Cụ thể, các dịch vụ liên quan đến dịch vụ tư vấn về việc phát triển và thực hiện phần mềm được Chính phủ Việt Nam cam kết mở cửa không hạn chế cho các công ty có vốn đầu tư nước ngoài theo cam kết WTO mà Việt Nam tham gia.

Do đó, đơn vị cung cấp phần mềm gọi xe phải đăng ký ngành nghề kinh doanh tương ứng với hoạt động lập trình máy tính và phần mềm theo quy định của pháp luật Việt Nam (và theo cam kết WTO của Việt Nam trong trường hợp là nhà đầu tư nước ngoài).

  • Đối với hoạt động thương mại:

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, hoạt động thương mại có nghĩa là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác. Theo đó, định nghĩa về hoạt động thương mại khá rộng và mơ hồ vì bất kỳ hoạt động nào nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận đề có thể được coi là hoạt động thương mại. Do đó, để đăng ký ngành nghề kinh doanh cho hoạt động thương mại, cần phải xác định hoạt động thương mại đó một cách chi tiết hơn, cụ thể hơn. Ví dụ, hoạt động kinh doanh của sàn giao dịch thương mại điện tử trong lĩnh vực bán lẻ trực tuyến hoặc các đơn vị bán lẻ trực tuyến sẽ liên quan đến hoạt động kinh doanh bán lẻ. Theo đó, Amazon, Shopee, hoặc các sàn thương mại điện tử khác cần phải đăng ký ít nhất 02 ngành nghề kinh doanh chính, đó là ngành nghề kinh doanh của hoạt động lập trình máy tính và phần mềm và ngành nghề kinh doanh tương ứng với hoạt động kinh doanh bán lẻ.

Như đã giải thích ở trên, đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe sẽ có tham gia vào hoạt động thương mại điện tử. Trong trường hợp hiện tại, hoạt động thương mại điện tử sẽ bao gồm ít nhất 02 hoạt động chính, đó là hoạt động lập trình máy tính và phần mềm và hoạt động thương mại mà được xác định đa dạng tùy thuộc vào quyết định của chủ sở hữu đối với hoạt động kinh doanh của họ. Đối với một số các đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe hiện có tại Việt Nam, một số thì đăng ký hoạt động thương mại của họ là hoạt động của cổng thông tin điện tử, trong khi một số đăng ký hoạt động thương mại của họ là hoạt động dịch vụ hỗ trợ. Tuy nhiên, có một điểm chung giữa việc đăng ký này, bất kể sự khác biệt trong sự xác định của các chủ sở hữu về hoạt động kinh doanh của chính họ. Đó là hoạt động đó phải được đăng ký kèm theo giải thích chi tiết được viết là “dịch vụ thương mại điện tử”. Dường như cơ quan quản lý đăng ký doanh nghiệp không đặt nặng vấn đề về tên ngành nghề kinh doanh của hoạt động thương mại, miễn là phần giải thích chi tiết cho hoạt động thương mại đó có bao gồm các từ mô tả về bản chất của hoạt động thương mại đó. Trong trường hợp này, bản chất của hoạt động cung cấp ứng dụng gọi xe là hoạt động cung cấp dịch vụ thương mại điện tử liên quan đến vận tải. 

Tóm lại, để thực hiện các hoạt động cung cấp dịch vụ gọi xe tại Việt Nam, đơn vị cung cấp dịch vụ gọi xe cần phải đăng ký ít nhất 02 ngành nghề kinh doanh tương ứng với hoạt động lập trình máy tính và phần mềm và hoạt động thương mại mà có thể được xác định tùy ý theo quyết định của chủ sở hữu, miễn là bao gồm phần giải thích chi tiết ghi là “dịch vụ thương mại điện tử”.