Câu chuyện về tên miền tại Việt Nam – Gia tài của doanh nghiệp

bang-gia-ten-mien

 

Những vụ kiện tụng, tranh chấp liên quan đến tên miền không còn là một chủ đề quá xa lạ ở Việt Nam. Ví dụ: các trường hợp tranh chấp tên miền của IBM (tên miền ibm.com.vn vào năm 2003), VISA (tên miền visa.com.vn vào năm 2004), EBAY (tên miền ebay.com.vn  vào năm 2005). Các công ty trên đều là những thương hiệu rất nổi tiếng, đã bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu tạị Việt Nam. Tuy vậy, khi phát hiện việc tên thương mại, nhãn hiệu của mình bị cá nhân, pháp nhân khác đăng ký tên miền thì việc đòi lại vô cùng khó khăn. Tại thời điểm này, pháp luật về sở hữu trí tuệ và pháp luật về tên miền không có quy định cụ thể để giải quyết tranh chấp. Khi các đơn vị trên khiếu nại tại Trung tâm đăng ký tên miền Việt Nam (VNNIC), trung tâm này không có thẩm quyền giải quyết và chỉ tư vấn cho các bên thương lượng, hoà giải hoặc khởi kiện tại toà án. Những vụ tranh chấp này kéo dài rất lâu mà không có kết quả.

Vụ kiện gây xôn xao dư luận

Ngày 21.10.2009, Công ty Samsung Electronics Co., Ltd Hàn Quốc (Công ty Samsung) đã gửi đơn kiện đến Tòa kinh tế – Tòa án nhân dân TĐ.Hà Nội khiếu nại bị đơn là ông Dương Hồng Minh – chủ thể đăng ký tên miền samsungmobile.com.vn về việc tranh chấp tên miền samsungmobile.com.vn. Công ty Samsung đưa ra ý kiến cho rằng ông Minh đã sử dụng trái phép cụm từ “Samsung” liên quan đến nhãn hiệu “Samsung” đã được bảo hộ tại Việt Nam của công ty Samsung. Mặc dù đại diện của công ty Samsung và ông Minh đã tiến hành gặp nhau để thương lượng về việc chuyển nhượng tên miền cho công ty Samsung nhưng cuối cùng cả hai bên đều không đạt được thỏa thuận thống nhất vì sự chênh lệch quá cao của mức giá chuyển nhượng mà hai bên đề xuất.

Kết quả mâu thuẫn

Qua quá trình xét xử, Tòa án chấp nhận yêu cầu thu hồi tên miền samsungmobile.com.vn của nguyên đơn trên cơ sở Thông tư 10/2008/TT-BTTTT quy định về giải quyết tranh chấp tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” có hiệu lực ngày 05/02/2009 vì các lý do sau:

  • Tên miền samsungmobile.com.vn do ông Minh đăng ký và sử dụng giống đến mức gây nhầm lẫn với tên thương mại, nhãn hiệu Samsung của Công ty Samsung đã được đăng ký bảo hộ và sử dụng cho sản phẩm điện thoại di động.
  • Ông Minh không có quyền và lợi ích hợp pháp liên quan đến tên miền samsungmobile.com.vn, ông Minh cũng không phải là đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh điện thoại di động Samsung.
  • Ông Minh đã đăng ký và sử dụng tên miền samsungmobile.com.vn với ý đồ xấu qua việc rao bán tên miền cho Samsung.

Vụ việc khiếu kiện tên miền samsungmobile.com.vn được nguyên đơn gộp chung cùng với vụ việc tên miền samsungmobile.vn nhưng kết luận của Tòa án lại bác yêu cầu khởi kiện của Công ty Samsung về việc thu hồi tên miền samsungmobile.vn. Tuy nhiên, phía nguyên đơn không đồng ý với phán quyết của tòa về tên miền samsungmobile.vn nên đã có đơn kháng cáo. Do vậy bản án sơ thẩm được coi là chưa có hiệu lực pháp luật và tên miền samsungmobile.com.vn chưa đủ điều kiện để thu hồi theo quy định tại Khoản 2 Mục IV Thông tư số 10/2008/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông mà vẫn đang trong quá trình giải quyết tranh chấp cho đến khi Tòa phúc thẩm có phán quyết cuối cùng.

 Những vấn đề pháp lý còn bỏ ngỏ và sửa đổi phù hợp

Có thể thấy mãi tới năm 2009, khi vụ việc tranh chấp tên miền của Samsung xảy ra, Bộ Thông tin Truyền thông mới ban hành Thông tư 10/2008/TT-BTTTT quy định cụ thể về những tranh chấp liên quan đến tên miền và những vấn đề liên quan. Thông tư 10/2008/TT-BTTTT ra đời do nhu cầu thực tiễn phát sinh nên chỉ đưa ra cơ sở cho bên bị xâm phạm tự thương lượng, thông qua trọng tài hoặc toà án để đòi lại quyền lợi của mình. Thông tư chỉ giải quyết được vấn đề trước mắt, không bảo vệ được nhiều cho quyền lợi của người bị xâm phạm. Bởi họ vẫn phải tự đi giải quyết tranh chấp, và phải bỏ chi phí và thời gian rất nhiều. Chắc chắn Samsung đã tốn rất nhiều tiền cho luật sư trong hơn 2 năm giải quyết vụ việc nhưng vẫn chưa hoàn tất.

Sau đó, thông tư 24/2015/TT-BTTTT ra đời thay thế thông tư 10/2008/TT-BTTTT, mở rộng phạm vi điều chỉnh quy định về quản lý sử dụng tài nguyên trên internet nhưng cũng không có nhiều thay đổi.

Với xu hướng công nghệ hoá này càng cao, quan hệ giao dịch trên mạng internet ngày càng phức tạp, nhu cầu quy định điều chỉnh bảo vệ quyền đối với nhãn hiệu, tên thương mại ngày càng quan trọng. Thông tư 14/2016/TTLT-BTTTT-BKHCN có hiệu lực vào ngày 25/07/2016 hướng dẫn trình tự, thủ tục thay đổi, thu hồi tên miền vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ là một bước tiến dài với những tiến bộ và tư tưởng quản lý tích cực.

Cụ thể như sau:

Thứ nhất, xác định hành vi đăng ký và sử dụng tên miền “.vn” vi phạm pháp luật sở hữu trí tuệ. Trước kia, tên miền không thuộc phạm vi điều chỉnh của luật sở hữu trí tuệ, các cơ quan quản lý nhà nước đùn đẩy trách nhiệm và không ai là người xử lý. Sau khi thông tư này có hiệu lực, việc áp dụng biện pháp buộc thay đổi thông tin tên miền, buộc trả lại tên miền, thu hồi tên miền “.vn” được thực hiện theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, công nghệ thông tin, viễn thông, do cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hoặc người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ kết luận hoặc quyết định tên miền vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và xử lý theo quy định về sở hữu trí tuệ.

Thứ hai, xác định rõ tên miền thế nào được coi là vi phạm pháp luật sở hữu trí tuệ. Cụ thế:

– Tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với đối tượng sở hữu trí tuệ đang được bảo hộ và nội dung đăng tải trên trang thông tin điện tử đi kèm theo tên miền vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

– Tên miền được sử dụng để đăng tải các nội dung thông tin vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Thứ ba, xác định việc đăng ký tên miền vi phạm luật sở hữu trí tuệ sẽ bị xử phạt hành chính. Trách nhiệm quản lý và bảo vệ quyền lợi của người bị xâm phạm là của cơ quan hành chính nhà nước. Bộ thông tin truyền thông sẽ kết hợp với các cơ quan có thẩm quyền (Thanh tra khoa học công nghê, Thanh tra thông tin truyền thông, Quản lý thị trường, Công an, Ủy ban nhân dân…) để xử lý thay đổi thông tin tên miền, buộc trả lại tên miền, thu hồi tên miền. Sử dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước để bảo vệ và giảm thiểu được rất nhiều thiệt hại cho người bị xâm phạm.

Thứ tư, quy định cụ thể về thời gian, trình tự thủ tục xử lý vi phạm, giúp cho người bị xâm phạm có thể thực thi quyền của mình một cách tốt nhất, cơ quan quản lý xác định rõ phạm vi trách nhiệm để thực hiện.

Doanh nghiệp cần ghi nhớ quyền được luật bảo vệ

Việc tranh chấp tên miền không chỉ xảy ra tại Việt Nam mà xảy ra rất nhiều trên thế giới. Đặc biệt xảy ra với những thương hiệu nổi tiếng khi gia nhập thị trường mới mà họ chưa kịp đăng ký hết các tên miền tại quốc gia đó. Để đảm bảo quyền lợi của mình, không ai khác mà chính các doanh nghiệp cần phải theo dõi chặt chẽ các quy định của pháp luật đặc biệt là việc đăng ký bảo hộ các quyền sở hữu trí tuệ đối với tên thương mại, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý, chủ động liên hệ, báo cáo, phối hợp kịp thời với Nhà đăng ký đang quản lý tên miền. Trên cơ sở những ưu điểm mới của thông tư 14/2016/TTLT-BTTTT-BKHCN sẽ có hiệu lực vào ngày 25/07/2016, doanh nghiệp không còn phải quá lo lắng cho việc đăng ký tất cả các tên miền có thể có nữa, từ đó có thể giảm thiểu chi phí cho giai đoạn đầu hoạt động mà vẫn bảo vệ được quyền lợi của mình.

Nguồn tham khảo:

https://www.vnnic.vn/tranhchaptenmien/thongke/tranh-chấp-liên-quan-đến-tên-miền-samsungmobilecomvn

https://www.vnnic.vn/tranhchaptenmien/thongke/tranh-chấp-liên-quan-đến-tên-miền-ebaycomvn

https://www.vnnic.vn/tranhchaptenmien/thongke/tranh-chấp-liên-quan-đến-tên-miền-ibmcomvn

https://www.vnnic.vn/tranhchaptenmien/thongke/tranh-chấp-liên-quan-đến-tên-miền-visacomvn

Tác giả: Luật gia Phạm Thị Thoa

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *